Odmowa przyjęcia rzeczy lub brak właściwości do przyjęcia rzeczy

1. Rzecz, której szacunkowa wartość nie przekracza 5 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) (chyba, że jest to rzecz o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej).
2. Rzecz porzucona z zamiarem wyzbycia się własności.
3. Rzecz, która stanowiła depozyt w postępowaniu prowadzonym w oparciu o odrębne przepisy, w szczególności rzecz zatrzymana lub dowód rzeczowy, który stał się zbędny dla postępowania prowadzonego przez organy ścigania.
4. Bezdomne zwierzęta, którym opiekę zapewniają schroniska.
5. Rzecz pozostawiona w budynkach, domach lub lokalach mieszkalnych przez osoby, które posiadały tytuł prawny do budynku/domu/lokalu i go opuściły.
6. Rzecz niebezpieczna, łatwopalna oraz wybuchowa.

Cudze pomieszczenie

Kto znalazł rzecz w cudzym pomieszczeniu niezwłocznie zawiadamia o tym osobę zajmującą pomieszczenie i na żądanie tej osoby oddaje jej rzecz na przechowanie. Jeżeli osoba zajmująca pomieszczenie nie zna osoby uprawnionej do odbioru rzeczy lub nie zna miejsca jej pobytu, niezwłocznie zawiadamia o znalezieniu rzeczy właściwego starostę.

Miejsca publiczne

Kto znalazł rzecz w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego, oddaje rzecz zarządcy budynku, pomieszczenia albo środka transportu publicznego (właściwy zarządca).

Jeżeli właściwy zarządca zna osobę uprawnioną do odbioru rzeczy lub jej miejsce pobytu, niezwłocznie zawiadamia ją o znalezieniu rzeczy i wzywa do jej odbioru. Jeżeli właściwy zarządca nie zna osoby uprawnionej do odbioru rzeczy lub jej miejsca pobytu, o znalezieniu rzeczy zamieszcza ogłoszenie na swojej stronie internetowej, o ile ją prowadzi.

Po upływie 30 dni od dnia otrzymania rzeczy właściwy zarządca niezwłocznie przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do jej odbioru.

Kto znalazł rzecz w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję albo materiały wybuchowe, lub rzecz, której oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwego zarządcę.

Pieniądze

Kto znalazł pieniądze, których kwota nie przekracza 5 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), nie oddaje ich właściwemu staroście, może postąpić z nimi według własnego uznania zgodnie z art.5 ust.3 ustawy.

Drogocenne rzeczy

Kto znalazł pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, o których mowa w art. 21 ust. 4, lub rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej i nie zna osoby uprawnionej do ich odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście.

Rzeczy i dokumenty wojskowe

Kto znalazł rzecz, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście albo najbliższej jednostce organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.

Rzeczy wymagające posiadania pozwolenia i dokumenty tożsamości

Kto znalazł rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport, niezwłocznie oddaje rzecz najbliższej jednostce organizacyjnej Policji, a jeżeli oddanie rzeczy wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia – zawiadamia o miejscu, w którym rzecz się znajduje. Policja niezwłocznie zawiadamia właściwego starostę o znalezieniu rzeczy oraz znalazcy.

Przejście rzeczy na własność Znalazcy

W przypadku gdy rzecz znaleziona nie została odebrana przez osobę uprawnioną do jej odbioru, w terminie określonym w art. 187 § 1 Kodeksu cywilnego, właściwy starosta zawiadamia o tym znalazcę oraz wzywa go do odbioru rzeczy w terminie, nie krótszym niż 2 tygodnie, z pouczeniem, że w przypadku nieodebrania rzeczy w tym terminie jej właścicielem stanie się powiat.

Przejście własności rzeczy nie stosuje się do zabytków, materiałów archiwalnych, dokumentów zawierających dane osobowe ani rzeczy umożliwiających dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów, w szczególności kluczy, kart dostępu ani pilotów.

Niezwłoczne zniszczenie rzeczy.

W przypadku gdy rzecz znaleziona jest dokumentem zawierającym dane osobowe lub umożliwia dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów, w szczególności klucze, karty dostępu i piloty, i stała się własnością powiatu, właściwy starosta dokonuje niezwłocznie zniszczenia rzeczy.

Odbiór rzeczy przez osobę uprawnioną do odbioru

Wydanie rzeczy znalezionej następuje pod warunkiem:

1. określenia rodzaju rzeczy, opisania rzeczy i jej cech charakterystycznych,
2. wskazania okoliczności zagubienia rzeczy, tj.  czasu i miejsca,
3. okazania dowodu potwierdzającego prawo do posiadania rzeczy, np. dowodu zakupu, umowy itp.,

Znaleźne

Znalazca przechowujący rzecz, który uczynił zadość swoim obowiązkom, może żądać znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej wartości rzeczy, jeżeli zgłosił swoje roszczenie najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru.

 W przypadku gdy rzecz nie jest przechowywana przez znalazcę, znalazca może zastrzec wobec przechowującego, że będzie żądał znaleźnego. W takim przypadku przechowujący zawiadamia znalazcę o wydaniu rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru oraz o jej adresie zamieszkania albo siedziby, a Znalazca może zgłosić żądanie znaleźnego w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia go o wydaniu rzeczy. Przechowujący informuje o tym osobę uprawnioną do odbioru rzeczy.

Nagroda

W przypadku gdy rzecz znaleziona jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym i stała się własnością Skarbu Państwa, znalazcy przysługuje nagroda (rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie nagród za znalezienie zabytków lub materiałów archiwalnych).